5.1. JĘZYKOWA LOGIKA DO TEJ PORY

Podsumujmy tutejszą gramatyczną logikę do tej pory. Połączyliśmy słówka kluczowe (be, have, do, will), gramatyczny Czas (PRESENT, PAST, FUTURE), oraz Aspekt (Simple, Progressive i Perfect).

W ■→ROZDZIALE 4 daliśmy Aspektowi kognitywne jakości mapujące, dla lepszej językowej ekonomii:
Simple: zmienna kognitywna {ON};
Progressive: zmienna kognitywna {IN};
Perfect: zmienna kognitywna {TO}.

Materiały wizualne potrafią być pomocne, na przyład przy ■→PRAKTYCE DLA UMYSŁU. Zobrazujmy Aspekt — Simple, Progressive bądź Perfect — jako kolorowe zakresy.

Kolejny zakres może być symbolem dla gramatycznego Czasu — PRESENT, PAST lub FUTURE.

W naszym obrazie trzeba jeszcze jednej jakości, abyśmy mogli stwierdzać, przeczyć, bądź zadawać pytania. Gramatyki rozróżniają formy Afirmatywne, Negatywne, oraz Interrogatywne (■→ROZDZIAŁ 5). Wraz z Czasem i Aspektem, tworzą one językową zdolność którą się da właściwie nazwać Ekspresją.

Poszczególne zakresy, Afirmatywny, Negatywny oraz Interrogatywny, możemy jednak woleć trzymać osobno. Zastanówmy się, dlaczego.

Jak widzieliśmy w ■→ROZDZIALE 4, nie mamy jak być {W} okolicy kognitywnej mapy, nie będąc {NA} niej. Druga część Podróży pokazuje iż możemy łączyć jakości {W} oraz {DO} i tworzyć czwartą zmienną mapującą, {PRZY}, zobaczmy ■→ROZDZIAŁ 8.

Gramatyczny czas także możemy mieć za jeden rodzaj logiki, bo nie mamy jak postrzegać spraw jako PRZESZŁE czy PRZYSZŁE bez naszej TERAŹNIEJSZOŚCI. Część 4 gramatycznej podróży pokazuje jak robić czasowej węzły (nodi of time).

Słówko nodus pochodzi z łaciny. Nodusów używano w zegarach słonecznych. Słówka używano też dla supełków jakie dziś robimy sznurując buty. Gramatyczne węzły czasu pozwalają na relatywne odniesienie do Czasu; ze znośnym stylem i nie tylko dla mowy relacjonowanej.

Jednakowoż nie ma struktur „Afirmatywno-Interrogatywnych”, i nie ma „Negatywno-Afirmatywnej” składni. Możemy łączyć zakresy, Negatywne oraz Interrogatywne, dla pytań przeczących. ■→DODATEK 4 pokazuje wszystkie te gramatyczne zakresy w połączeniu.

W ■→PODROZDZIALE 3.1 ekstrahowaliśmy wzorce Aspektów z Rzeki Czasu. Nie wiemy co zostanie powiedziane, zanim to powiedziane nie jest: używamy symbolu niedookreśloności, w miejscu gdzie pojawić się może dowolny czasownik.

Simple
es/2nd

Progressive
be ing

Perfect
have 3rd

Czas i Aspekt możemy obrazować jak dla poruszania się, na przykład rekreacyjnej wędrówki.

Zdarza się mówić, że PRZYSZŁOŚĆ przynosi co przed PRZED nami. Zdarza się też mówić, że sprawy PRZESZŁEZA nami.

Dla dobrej gramatyki, potrzebujemy postrzegać docelowy czas gramatyczny. Powszechnie stosuje się strzałki, by wskazywać upływ lub kierunek.

Jako symbole, strzałki są szczególnie przydatne z czasownikami Modalnymi, gdyż same te formy nigdy nie wskazują jednego czasu docelowego. Moglibyśmy powiedzieć,
You might do the exercises now.
Moglibyśmy także powiedzieć,
You might do the exercises tomorrow.


REKLAMA

Aspekt Simple obywa się i bez słówka pomocniczego. Możemy go przedstawić samą strzałką. Jako że poruszać się i zwracać możemy w więcej niż jedną stronę, nasza strzałka nie nadaj priorytetu ani stronie lewej, ani prawej. Rozpocznijmy od gramatycznej TERAŹNIEJSZOŚCI.

Obrazowaliśmy Aspekt Progressive jako bycie w miejscu mapy, okolicy. Możemy go przedstawić kropką lub kółkiem.

Aspekt Perfect pokazuje naszą drogę do jakiegoś miejsca lub czasu. Możemy go przedstawić dodatkowym grotem na naszej prostej strzałce.

Zobaczmy naszą logikę jak na karcie.

Zważajmy, że nasze strzałki nie są do strzelania. Mają tylko pomagać znaleźć drogę z gramatycznymi formami. Jeżeli robimy modele do zabawy, to duże i z miękkiego materiału, jak plusz, szczególnie jeśli w pobliżu by miały być małe dzieci.

Strzałki możemy oznaczać dla Ekspresji. Znak zapytania i literka N wystarczą dla form Interrogatywnych oraz Negatywnych; znak i literkę możemy połączyć, ?N, dla pytań przeczących; formy Afirmatywne moga pozostać nieoznaczone.

Zapraszam do ćwiczeń,
■→PODROZDZIAŁ 5.2.

■→Ten tekst jest też dostępny po angielsku.


REKLAMA

Świat może i nigdy nie widział jej oryginalnego pisma, jeśli jej umiejętność została wzięta za nadnaturalną. Zapraszam do Wierszy Emilii Dickinson w przekładzie Teresy Pelka: zwrotka tematyczna, notki o inspiracji greką i łaciną, korelacie z Websterem 1828 oraz wątku arystotelesowskim, Rzecz perpetualna — ta nie zasadza się na czasie, ale na wieczności.
■→Wolny dostęp w Internet Archive
■→Okładka twarda, 268 stron, 21.91 USD
■→Format elektroniczny $2.99

PSYCHOLINGWISTYKA, LINGWISTYKA,
& TRANSLACJA


■→teresapelka-in-polish.com
■→teresapelka.com

Internet Archive, repozytorium darmowych ilustracji i tekstów

■→Zapraszam do korzystania z materiałów na moim koncie←■
Plakaty są także do nabycia w internetowych sklepach.